ፃውዒት ሰላማዊ ቃልሲ (Call for Civil Disobedience)

Tigray
ህዝባዊ ዓመፅ ንናፅነት ትግራይ (Civil Disobedience for Tigrayan Freedom)
ሰላም ደቂ ትግራይን ደገፍቲ ፍትሓዊ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይን፣ ሰላምታ ይብፃሕኹም።
ኣብ ህዝብና ዝበፅሕ ዘሎ ማእለያ ዘይብሉ ስቓይ፣ ስደትን ግፍዓዊ መቕተልትን ንምክልኻል ኩልና በብዓቕምና እንገብሮ ዘለና ፃዕሪ ዓብዪ ክብሪ ዝወሃቦ እዩ። ካሊእ ኣማራፂ እውን የብልናን። ከም ህዝቢ ከጥፍኡና ንዝመፁ፣ ካብ ሞት ንዝተረፈ ህዝብና ድማ ብዘየሻሚ ቋንቋ “ቅድሚ 50 ዓመት ናብ ዝነበርኩምዎ ኩነታት፣ ንድሕሪት ክንመልሰኩም ኢና” ብምባል ማእለያ ዘይብሉ ግፍዒ ኣብ ልዕሌና ይፍፅሙ ንዘለዉ፣ ካብ ምቅላስ ወፃኢ ካሊእ ኣማራፂ የብልናን። እንተሃልዩ`ውን ልዕሊ ምውታት፣ ትሕቲ ህልዋት ኮይንካ፣ ኣብ ባርነት ምንባር እዩ። ንባርነት ድማ ኣሜን ኢልና ክንቅበል ኣይንኽእል። ብፍፁም! ስለዝኾነ ድማ ሓይሊ ምክልኻል ትግራይ፣ ህዝብና ናብ ባርነት ከይኣቱን ክብሩን መንነቱን ንምሕላው ኢሎም ከቢድ ናይ ሂወት መስዋእቲ እናኸፈሉ ይርከቡ።
ነዚ ስዒቡ ድማ ብዙሓት፣ ባርነት ዘይቕበሉ ግዱሳት ተጋሩ፣ ካብ ዝተፈላለየ ሃገራት ዓለምን፣ ከባብታት ኢትዮጵያን፣ ናብቲ ዕጥቃዊ ቃልሲ ንምኻድ ኣብ ከይዲ ዘለዉ ብዙሓት እዮም። ገሊኦም ድማ ኣብ ጓጓ ግፍዓውያን ኮይኖም ብዝኸኣልዎ ይቃለሱ ኣለዉ። ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ፣ ቅድም ኢሎም ኣንፃር ረብሓ ህዝቢ ትግራይ ጠጠው ኢሎም ዝነበሩ ወገናት`ውን ከይተረፈ፣ ናይ ተስፋሕፋሕቲ “ኣፈ ቅቤ፣ ልበ ጩቤ” ዝኾነ እኩይ መንነት ክበርሃሎም ጀሚሩ ኣሎ።
ይኹን`ምበር፣ ካብ ባዕልና፣ ናይ ትግራይ ሕሉፍ ልምዲ ቓልስን፣ ከምኡ`ውን ካብ ናይ ካልኦት ሃገራት ተሞክሮን ክንወስዶ ዝግባእ ሓደ ዓብዪ ኣንፈት ቃልሲ ኣሎ። ንሱ`ውን ካብቲ ናብ ዕጥቂ ቃልሲ ወሪዱ፣ ስሩዕ ታዕሊም ብምውሳድ ዝቃለስ፣ በቢዘለዎ ኮይኑ ነቲ ቃልሲ ድጋፍ ዝህብን ደጀን ዝኸውንን እቲ ዝበዝሐ ቁፅሪ ዘለዎ ክፋል ሕብረተሰብ ምዃኑ እዩ።
ነቲ ዕጥቃዊ ቃልሲ ንክመርሑ እኹል ልምዲ ዘለዎምን፣ ስልቲታት ዝፈልጡን ጀጋኑ ኣብ ጎቦታትን ጎላጉልን ትግራይ ኮይኖም ይኳሽሑ ኣለዉ። ከምኡ ድማ፣ ፀገምን ስቓይን ህዝብና ንምቕናስ ዝግበር ናይ ደጀን ቃልሲ ብዝምልከት ሰፊሕ ልምዲ ዘለዎም ዓበይቲ ሰባትን ምሁራትን ኣለዉና እዮም። ስለዚ ኣብዚ ጉዳይ ንሎሚ እንብሎ ነገር የለን። እቶም ዝሓሸ ልምዲ ዘለዎም ብዝበለፀ ክሕብሩልና ስለዝኽእሉ።
ኣብዚ ክንዛረበሉ ደሊና ዘለና፣ ብዛዕባ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዘይኮነስ፣ ብዛዕባ ሰላማዊ ዝኾነ ቃልሲ እዩ። ብዛዕባ ሰላማዊ ቃልሲ (nonviolent struggle) ቅድሚ 10 ዓመት ኣትሒዝና በብውልቀና ዝተፈላለዩ ምንባባት እናካየድናሉ ዝነበርና ዓውዲ እዩ። ኣብ ቀረባ እዋን ድማ፣ ኣብ ልዕሊ ትግራይና ወራር ካብ ዝእወጅ ጀሚሩ፣ “ከመይ ገይርና እዚ ሰላማዊ ናይ ቃልሲ ኣንፈት፣ ናይ ትግራይ ናፅነትን ዓርሰ ምሕደራን ንምርግጋፅ ክነውዕሎ ንኽእል?” ብዝብል እናስፋሕናዮ መፂና ኢና። በዚ መሰረት፣ ብሚልዮናት ዝቑፀር ህዝብናን ደጋፊ ቃልስናን ከሳትፍ ዝኽእል ሰላማዊ ቃልሲ ምግባር፣ ትግራይ ሓራ ንክትወፅእ ወሳኒ ምዃኑ ኣብ መደምደምታ በፂሕና ኣለና። ዕጥቃዊ ቃልሲ ኣየድልን ማለትና ኣይኮነን። ኣድላዪ ኮይኑስ ብኸቢድ መስዋእቲ ተጋደልቲ ይካየድ ኣሎ። የግዳስ እቲ ብረታዊ ቃልሲ፣ ቀልጢፉ ንኽዕወት ኮነ፣ ዘጋጥሙ ክሳራታት ንምቕናስ፣ ንወረርቲ ዘይእዘዝ፣ ናይ ህዝቢ ማዕበል ምፍጣር ቁልፊ ታራ ስለዘለዎ እዩ። ምስለኔታት ኣዲስ ኣበባ ኣብ ትግራይ እግሮም ከይተኽሉ ንምግባር፣ ናይ ህዝቢ ሰፊሕ ሰላማዊ ቃልሲ ግድን እዩ። እዚ `እምቢ ንወረርቲ` ዝብል ህዝባዊ ማዕበል፣ ህዝብና ኣቐዲሙ ጀሚሩዎ ዘሎ ነገር እኳ እንተኾነ፣ ብጥንቃቐ ክምራሕን ንኸይሸራርፍን ፃዕርን መሪሕነትን የድልዮ ኣሎ።
እቲ ሰላማዊ ቃልሲ እንታይ ከካትት ይግብኦ? ኣበይን ብኸመይን ክንፍፅሞ ንኽእል? ወዘተ ዝብሉ ሕቶታት ደሓር ክንምለሶም ኢና። ንሕዚ ግን ኣድላይነት ሰፊሕ ሰላማዊ ቃልሲ ብዝምልከት ከም መጀመሪ ሓደሓደ ነጥብታት ምልዓል ኣድላዪ እዩ።
 
ሰላማዊ ቃልሲ ንምንታይ የድሊ?
  1. ዘይተመጣጠነ ሓይሊ ወታደርን፣ ኣፅዋራዊ ሓይልን ኣብ ዝህልወሉ ኩነታት፣ ሰላማዊ ቃልሲ ብውሑድ ክሳራ ቁልጡፍ ዓወት ዝምዝገበሉ ምዃኑ መፅናዕታት ዘረጋገፅዎ ስለዝኾነ
  2. ጎናጎኒ ንናፅነት ዝግበር ዕጥቃዊ ቃልሲ፣ ህዝባዊ ማዕበል ኣንፃር ወረርቲ ብምውላዕ ናይ ሂወት ክሳራ ንምቕናስ
  3. ብህዝቢ ዝተመረፀ መንግስቲ ትግራይ ክምለስ ንምሕጋዝ
  4. ዘይሕጋዊ ምስለኔ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ትግራይ እግሪ ከይተክል ንምግባር
  5. ድሕሪ ሰላማውን ህዝባውን ቃልሲ ዝመፅእ መንግስቲ ካብ ብኲናት ተዓዊቱ ስልጣን ዝሕዝ መንግስቲ፣ ዲሞክራስያዊ መንግስቲ ናይ ምዃን ዝሓሸ ዕድል ከምዘለዎ ምርምራት ስለዘርእዩ።
  6. ኣብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዝሳተፍ በዝሒ ሰብ፣ ብኣቕርቦት ዕጥቅን ስንቅን ይግደብ እዩ። ኣብ ሰላማዊ ቃልሲ ግን ኩሉ ክፋል ሕብረተሰብ በብዘለዎ ኮይኑ ብግልፅን ብሕቡእን ንክቃለስ ስለዘኽእሎ
  7. ናብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ክኣቱ ዘይኽእል ክፋል ማሕበረሰብ በሰፊሑ ንምስታፍ። ሰላማዊ ቃልሲ ዓብዪ፣ ንእሽተይ ዘይብልን ኣካላዊ ዓቕሚ ዘይግድቦን ቃልሲ ስለዝኾነ።
  8. ብውሑድ ምድላውን ስልጠናን ጥራይ ሰፊሕ ክፋል ሕብረተሰብ ክሳተፈሉ ዘኽእል ብምዃኑ
  9. ንትግራይ ዝወረረ ውሽጣውን ደጋውን ሓይሊ፣ ትግራይን ንምብርካኽ ዝኽተሎ ዘሎ ኣንፈት፣ ኣብ መንጎ ተጋሩ ፍልልይ ምፍጣር እቲ ሓደ እዩ። እዚ ንምግባር ድማ፣ ትኽክለኛ ድምፂ ህዝቢ ትግራይ ብምዕፋንን፣ ህዝቦም ዝጠለሙ ውሑዳት ከዳዓት በሰፊሑ ብምውፋርን፣ ኣብ ህዝቢ ትግራይ ድጋፍ ዘለዎ ንከምስል እዩ ዝፍትን ዘሎ። ዝተወደበ ሰላማዊ ቃልሲ ምግባር፣ ነዚ ንምፍሻልን፣ ህዝብና ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ እቶም በቲ ወራሪ ሓይሊ ዝደናገሩ ዘለዉ እቲ ሓቂ ንክፈልጥዎን ቃልስና ንክድግፉን ሰለማዊ ቃልሲ ምጉህሃር ናይ ግድን እዩ።
ህዝባዊ ቃልሲ/ዓመፅ ከመይ ተግባራዊ ክኸውን ይኽእል ዝብል እንኽተሎ ኣንፈት ብዝተኻእለ መጠን ህዝብና ናብ ሓደጋ ዘየእቱ ክኸውን ንደሊ። እዚ ድማ እቶም ምስለኔታት ኣዲስ ኣበበ እግሪ ከይትኽሉ ምእንታን፣ ምስኦም ዝግበር ዝኾነ ይኹን ዓይነት ምትሕባባር ከይህሉ ዕላማ ገይርካ ምንቅስቓስ ሓደ ኣንፈት እዩ። ድጋፍ ህዝቢ ዘይብሉ ምስለኔ፣ ዕድሚኡ ክሓፅር ይኽእል እዩ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ህዝቢ እምቢ እንተይሉ፣ ፈፂሙ እግሪ ክተክል ኣይኽእልን። ህዝቢ ሓደ ልቢ ኮይኑ፣ እምቢ ንወረርቲ እንተይሉ፣ ውሑዳት ከዳዓት ምንም ክገብሩ ኣይኽእሉን። ቀስ ብቐስ ብዕጥቃዊ ቃልስን በሰላማዊ ቃልስን፣ ተዳኺሞም ትግራይ ለቒቖም ምህዳሞም ኣይተርፍን።
 
ኣብ መወዳእታ፣ ኣብ ወፃኢ ብዝነብሩ ወገናትና፣ እቲ ሰላማዊ ቃልሲ ካብ ዝጅመር ፀኒሑ እዩ። ኣብ ትዊተር ዝተገብረ ቃልሲ፣ ናብ ዓለም ለኻዊ ትካላትን በብሃገሩ ናብ ዘለዉ መንግስታትን ቤት ምኽርታትን ዝቐረቡ ደብዳቤታት፣ በብሃገሩ ዝተገበሩ ሰልፍታት፣ ኣብ ኤምባሲታት ህዝብና ዝጭፍጭፉ ዘለዉ ግፍዓውያን ዝተገበሩ ሰፍልታት ተቓውሞ፣ ዝተወሰኑ ምሁራት ወገናትና ኣብ ጋዜጣታት ዝፅሕፍዎም ዘለዉ ፅሑፋት፣ ወዘተ ኣብነታት ሰላማዊ ቃልስታትና እዮም። ክንድቲ ዝድለ ዋላ ኣይኹን፣ ስቓይ ህዝብና ክፍለጥ ኣብ ምግባር ዘይነዓቑ ዓወታት ሳላ ዝተገብረ ቃልሲ ተመዝጊቦም እዮም። ይኹን`ምበር ኣብዚ ግምባር ሰላማዊ ቃልሲ ምዝሕሓል ከየጋጥመናን፣ ቃልስና በሰፊሕ መልክዑ ተወዲብና ንኽነቀፅሎን ምእንታን፣ ትልምታትን ሓደሽቲ ኣንፈት ቃልስን የድልየና ከምዘሎ ግልፂ እዩ። እዚ ኣብ ግምት ብምእታው፣ ኣብ ቀፃሊ ኣብዚ ጉዳይ ካልኦት ነጥብታት ሒዝና ክሳብ ንመፅእ፣ ኣካል ሰላማዊ ቃልስና ክኾኑ ኣለዎም እትብልዎም፣ ፀላእትናን ደገፍቶምን ብቑጠባን ብሞራልን ምድኻም ክንገብሮም ንኽእል ነገራት ሓሳብ ንክትህቡ ንዕድም።
ኣብ ቀፃሊ፣ ኣብ ከባቢ 2000 ዓ/ም ብውሳነ ህዝቢ (ሪፈረንደም) ካብ ኢንዶኒዥያ ወፅያ ሓዳሽ ሃገር ኮይና ናይ ዝተመስረተት ምብራቕ ቲሞር ትበሃል ሃገር ሰላማዊ ቃልሲ ተሞክሮ ክነቕርበልኩም ኢና
ዓወት ንፍትሓዊ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ!

1 thought on “ፃውዒት ሰላማዊ ቃልሲ (Call for Civil Disobedience)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *