ኤርትራዉያን ስደተኛታት መጋበርያ ፖለቲካ ክኾኑ ኣይነፍቅድን

Eritrea

ባይቶ ይኣክል ኤርትራውያን 

ምንቅስቃስ ይኣክል እዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ቅድሚ ምጅማሩ ኣትሒዝና፡ ኤርትራዉያን ስደተኛታት ግዳያት ከይኮኑ ዓቢ ሻቅሎት ከምዝሓደረና ብማዕከናት ዜና ሓቢርና ምንባርና ዝዝከር እዩ።

ኣብዚ ሕጂ ዝርአ ዘሎ ሓድሽ ኩነታት ድማ፡ ኤርትራዉያን ስደተኛታት ኣብ ርእሲ እቲ ኲናት ዘስዓቦ ከቢድ መከራ፡ ናይ ጸጥታ ድሕነትን ሓደጋ የጋጥሞም ከምዘሎ ብማዕከናት ዜና ይስማዕ ኣሎ። ሚኒስተር ዜና ህግደፍ፡ ቅድሚ ዝኾነ ኣካል `ወያነ ናይ ሕነ ምፍዳይ ስጉምትታት ይወስዱ ኣለዉ ከብል ተሰሚዑ። ካልኦት ብርክት ዝበሉ ሳዓብቲ እቲ ስርዓት ድማ ነቲ ዜና የጋዉሕዎ ኣለዉ። እዚ ከይኣክል ኣብ ስደት ዝርከቡ ገለ ዕሱባቱ ብምዉፋር ሰለማዊ ሰልፊ ተሰሪዑኣብ ታሪኽ እቲ ስርዓት ንመጀመርያ ግዜ ስለ ስደተኛታት ክጣበቁ ተራእዮም።

እቲ ዝፍጸም ዘሎ ገበናት ቁጽሮም ብዘየገድስ፡ ህግደፍ ነዚ ንፖለቲካዊ ረብሓታቱ ከመዝግብ ይጽዕር ምህላዉ ዉን ግሁድ ኮይኑ ኣሎ። ስርዓት ህግደፍ፡ ብመሰረቱ ኣብ ዓዶም ብሰላም ምንባር ስለ ዝኸልኦም ዓዶም ገዲፎም ዝተሰደዱ ዜጋታት ሓልዮት እንተ ዝነብሮ እቲ ካብ ዓዶም ዘንፈጾም ጨካን ምሕደርኡ ከማሓይሽ ዓሰርተታት ዓመታት ዕድል ኣባኺኑ እዩ። ሕጂ ድሕሪ እዚ ኩሉ ዘውረዶ ኣደራዕ ተሓላቅን ሓላይን ስደተኛታት ክመስል ዝኾነ ሞራላዊ ሕልና የብሉን። ብተወሳኺ ንመንግስትን ህዝብን ትግራይ ከምዒላማ ዝወሰደሉ ቀንዲ ምኽንያት ካብ ባርነቱ ዘምለጡ ልዒሊ 200 ሽሕ ስደተኛታት ኤርትራዉያን ስለዘዕቆበ እዩ ኔሩ። ናይዚ መርኣያ ድማ፡ ማዓስከራት ስደተኛታት ኣብ ዝተቋጻጸረሉ እዋን፡ ኣሻሓት መንእሰያት ጨውዩ ብሓይሊ ናብ ኤርትራ ወሲዱ። ብርክት ዝበሉ ረሺኑ፡ ነቶም ዝተረፉ ድማ ናብ ጽምእን መከራን ኣቃሊ። ካብ ማዓስከራቶም ተበታቲኖም፥ ክሳብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝተዘርዉ ዓለም ዝመስከረቶ ሓቂ እዩ

እዚ ሕጂ ዝካየድ ዘሎ ሓበሬታ ናይ ምዝንባዕ ሜላ (disinformation) ልቢ ኤርትራዊ ንምስዳዕ ክጥቀመሉ ዝፍትን ዘሎ ሓደ ሜላ እዩ። እዚ  ጽዑቅ ጎስጓስ ድማ በቲ ሓደ ነቲ ኣቀዲሙ ዝፈጸሞ ገበናት ቅትለት ስደተኛታት ተሓታትነት ናብ ህዝብን መንግስትን ትግራይ ከሳጋግር ዝፍትኖ ዘሎ ኮንቱ ፈተነ እዩ

እቲ ካልእ ዓቢ ዕላማ ስርዓት ህግደፍ ድማ፡ ነቲ ኣብ ሞንጎ ህዝብታት ኤርትራን ትግራይን ክትከል ዝደልይዎ ጽልእን ህልቂትን በንጻር ትጽቢቶም ኣብ ስደት ዝርከቡ ማሕበረ ሰብ ኤርትራን ትግራይን ከምኣሕዋት ኣህዛብ ነዚ ወሪድዎም ዘሎ ህልቂትን መከራን ብሓደ ክገጥምዎ ይሰርሑ ምህላዎም ድቃስ ዝኸልኦ ተርእዮ ብምዃኑ፡ ነዚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራዉያን ስደተኛታት ክካየድ ዝደልዮ ገበናት፡ ብኣማኢት ኣራቢሑ ናይ ስነኣእምሮ ኲናት ከካይድ ተዓጢቅሉ ይሰርሓሉ ከምዘሎ ንኹሉ ብርህ ክኸዉን ይግባእ።

ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ዳርጋ መላእ ትግራይ ናይ ኲናት ዞባ ኮይኑ ከምዘሎ ርድኡ እዩ። ትግራይ ናይ ቴለፎን ይኹን ኢንትርኔት ኣገልግሎት ኣብዘይብሉ ንጹርን ዝተጻፈፈ ሓበሬታ ምርካብ ኣጸጋሚ እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት እቲ ስርዓት ብመንገዲ መሓዉር ስለያ ተጠቂሙ፡ ባዕሉ ገበናት ፈጺሙ ካልእ ናይ ምጽላም ባህርያት ከምዘለዎ ካብ ሕሉፍ ታሪኹም ንፈልጦ ሓቂ ኣሎ።

እዚ ተፈጺሙ ዝባሃል ዘሎ ቅትለትን ግፍዕን ድማ፡ መን ኣበይን ከባብ፡ ፈጺማዎ ብዘየገድስ፡ ኣብ ልዕሊ ኣሕዋትና ኤርትራዉያን ስደተኛታት ዝካየድ ዓመጽ ብትሪ ንኹንን። ንህዝብን መንግስትን ትግራይ ድማ፥ ነቲ ሓዉ ዝኾነን፡ ዕቅብኡ ከረክብ ኣብ ማእከሉ ዝርከብ ኤርትራዊ ከምቀደሙ ዝካኣሎ ምትሕብባር ከገብር ብኣኽብሮት ንጽዉዕ።

UNHCR ድማ ብፍላይ ነዞም ኣቀዲሞም ኣብ ጸገም ዝጸንሑ ኣካላት ሕብረተሰብና፡ ናብ ግዝያዊ ዉሑስ ቦታ ክግዕዞምን፡ መሰረታዊ ፍታሕ ዝኾነ፡ ናብ ሰልሰይቲ ሃገር ክሳጋገሩ ክሰርሕ ንጽዉዕ። ኩሉ ሓላፍለት ዝስምዖ ዜጋ ድማ ተመሳሳሊ ጻዉዒትን ጸቅጥን ክገብር ነታሓሳስብ።

ኣብ መደምደምታ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ካብዚ ኣብ ዞባና ዝካየድ ዘሎ ህዝብታት ዘህለቀን ጌና ዘህልቅ ዘሎን ኩነታት ዓቅሙ ብዘፍቅዶ ንሰላምን ዕርቅን ክሰርሕ፡ እቶም ኣብ ሞንጎ ህዝብታት ጸልእን ደምነትን ካብ ዘጓሃህር ቃላት ትዛረቡ ድማ ካብዚ ብታሪኽን ሕግን ዘሕትተኩም ተግባር ክትቑጠቡ ነታሓሳስብ

ስርዓት ህግደፍ፥ ነቶም ኣንጻር ህዝቢ ትግራይ ናይ ጽንተን ኣዋጅ ዝገብሩ ዘለዉ፡ ዘይሓላፍለታዉያን መራሕቲ መንግስቲ ኣምሓራን፡ ማእከላይ መንግስቲ ኣብይ ኣሕመድን ንኽድግፍ ምስ ዓመጸኛታት ተሰሊፊ፡ ካብቲ ዝቀደመ ጌግኡ ከይተማህረ፡ ዳግም ደም ትግራዋይ ከፍስስ፡ ኣብ ሕሞራን ካልእን ሰራዊት ኤርትራ ኣስፊሩ ከምዘሎ ንሰምዖ ዘለና ሓቂ እዩ። እዚ ተግባር ድማ ንኤርትራዉያን ምስ ሓዉ ዝኾነ ህዝቢ ትግራይ ንዝባኣሰ ጽልእን ምፍሳስ ደምን ከምዘቃልዕ ዘማጉት ኣይኮነን

እዚ ብስደተኛታት ኣመኽኒኻ ዝካየድ ዘሎ ጎስጓስ ድማ ነዚ ተጠጂኡ ዘሎ፡ ክፋእ መንጸፍ ንኽኸዉን ተባሂሉ እዩ። በዚ ኣጋጣሚ ንሓይልታት ምክልኻል ኣብዘይ ጉዳይኩም፡ ንኮንቱ መታካእታ ዘይብላ ሂወትኩም ከይተጥፍኡ ደጊምና ንጽዉዕ።ኣብ ስደትን ኣብ ትርጉም ኣልቦ ባርነት ከርተትን ዝርከብ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ሰላምን መስተርሆትን ዝረክብ፡ እቲ ጠንቂ ኩሉ መከራና ዝኾነ ስርዓት ህግደፍ ካብ ሱሩ ተማሕዩ ምስ ዝድርበ ጥራይ ስለዝኾነ፡ ኩሉ ብዝካኣሎ ቃልሱ ከሐይል ንጽዉዕ።

ባይቶ ይኣክል ዓባይ ብሪጣንያ

29-07-2021

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *