የጎሳ ግጭት በሚሽከረከርበት ጊዜ ኢትዮጵያ 'በመንታ መንገድ ላይ'

ኢትዮጵያ ትግራይ
) -
 
የተከሰከሰ ታንክ በሁመራ በስተደቡብ በሚገኘው ጎዳና ላይ በሚታየው ግጭት በምዕራብ ትግራይ አካባቢ በአማራው ክልል በተቀላቀለበት አካባቢ በኢትዮጵያ ቅዳሜ ግንቦት 1 ቀን 2021 ዓ.ም. ኢትዮጵያ እያደገ የመጣ የጎሳ ብሔርተኝነት ችግር ገጥሟታል ፡፡ መንግሥት በስደት ላይ የነበሩትን አመራሮቹን ለመያዝ በትግራይ ክልል ወታደራዊ ዘመቻ ከጀመረ ከስድስት ወር በኋላ አንዳንድ ፍራቻዎች በአፍሪካ ሁለተኛዋን በሕዝብ ብዛት ሁለተኛውን ይገነጣጥሏታል ፡፡ (AP ፎቶ / ቤን ከርቲስ)

ጎንደር ፣ ኢትዮጵያ (ኤ.ፒ.) - አባ ዮሴፍ ደስታ የኢትዮጵያን አንድነት አደጋ ላይ በሚጥሉ ሰፋፊ ግጭቶች የተጎጂዎችን ብሄር ላለመወያየት መረጡ ፡፡

የኦርቶዶክስ መነኩሴ በእጃቸው ያለው የእንጨት መስቀል በቢጫ ልብስ የለበሱ የግድያ ሰለባዎች “አንድ ፊት” እንዳላቸው አጥብቀው ጠየቁ ፡፡

የሀገረ ስብከት ጽ / ቤት ከሚያስተዳድሩበት ከጎንደር ከተማ ለአሶሺዬትድ ፕሬስ ሲናገሩ በአጎራባች ትግራይ ክልል በተፈጠረው ግጭት የመጀመሪያው የታወጀ እልቂት ላይ አንፀባርቀዋል ፡፡ የኢትዮጵያ መንግስት የአማራ ብሄር ተገደሉ ሲል የብሄር ተወላጅ የትግራይ ተወላጆች ገለፁ ለኤ.ፒ. እነሱም ኢላማ ነበሩ ፡፡

ጺሙ መነኩሴ “ኢትዮጵያውያን ተገደሉ ቢባል ይሻላል” ብሏል ፡፡ አንድ አማራ ከተገደለ እና አንድ ትግራዋይ ከተገደለ ኢትዮጵያዊያን ተገደሉ ማለት ነው ፡፡ ከ 90 በላይ ብሄር ብሄረሰቦች ባሉበት በዚህች ሀገር “የችግሮች ሁሉ ምንጭ” ብሎ ከሚጠራው ጎሳ-ተኮር ፖለቲካን ወጣቶች እንደሚርቁ ተስፋ ያደርጋል ፡፡

110 ሚሊዮን ህዝብ ያላት በአፍሪካ ሁለተኛዋ በህዝብ ብዛት የተያዘች ሀገር ፣ ህዳር ወር ላይ ሸሽተኛው ክልልን ለመያዝ ወታደራዊ ዘመቻ በተካሄደበት እንደ ትግራይ ባሉ ክልሎች የፌደራል መንግስቱ ስልጣኑን ሲያረጋግጥ አንዳንዶች ሊፈርስ ይችላል የሚል ስጋት የጎሳ ብሄረተኝነት ቀውስ ገጥሟታል ፡፡ መሪዎች ወደ ጦርነቱ ተሸጋግረዋል የተስፋፋ ግፍ ሪፖርት የተደረጉ ሲሆን በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ተገድለዋል ፡፡

ያ ጦርነት ማክሰኞ የስድስት ወር ምልክት ላይ እንደደረሰ በ 6 ሚሊዮን ለሚገመተው የትግራይ ክልል ህዝብ እንዴት ሊፈታው ይችላል የሚል ምልክት የለም ፡፡ የተባበሩት መንግስታት የሰብአዊ መብት ጽህፈት ቤት እንዳስታወቀው ሁሉም ወገኖች በሰላማዊ ዜጎች ላይ በደል በመፈፀማቸው የተከሰሱ ቢሆንም እጅግ በጣም ብዙ ግድያዎች ፣ አስገድዶ መድፈር እና የጅምላ መባረር የሚከሰቱት በኢትዮጵያ ኃይሎች ፣ በአጋር የአማራ ክልል ኃይሎች ወይም በተለይም ከጎረቤት ኤርትራ ወታደሮች ጋር በተያያዘ ነው ፡፡

በሳምንቱ መጨረሻ የኢትዮ ofያ የሚኒስትሮች ምክር ቤት ከ 1991 እስከ ጠ / ሚኒስትር አብይ ድረስ ኢትዮጵያን ያስተዳድሩ የነበሩትን የቡድን ጥምረት የሚቆጣጠረው የህዝባዊ ወያነ ሃርነት ትግራይ ወይም የህወሀት የሽብርተኛ ድርጅት ብሎ ሲመሰርት የሰላም ድርድርን በእርግጠኝነት አጠናቋል ፡፡ አህመድ ስልጣኑን የጀመረው እ.ኤ.አ.

ህወሀት እንደሌሎች በኢትዮጵያ ሁሉ የጎሳ ፌዴራሊዝምን ባስቀመጠው የ 1995 ህገ መንግስት መሠረት የትግራይ ተወላጆችን ለረጅም ጊዜ ሲወክል የቆየ ብሄርን መሰረት ያደረገ ፓርቲ ነው ፡፡ በዚያ ህገ መንግስት መሠረት የክልል አመራሮች አናሳዎችን በመጉዳት የአብዛኛውን ብሄር ብሄረሰቦች መብት አስከብረዋል በሚል ተከሷል ፡፡

ትግራዮች እና የአሜሪካ መንግስት የዘር ማጽዳትን ይከሳሉ የአማራ ባለሥልጣናት በ 1990 ዎቹ የትግራይ አመራሮች የወሰዷቸውን መሬት እየመለሱ መሆኑን በሚያረጋግጡበት በምዕራብ ትግራይ ውስጥ ፡፡ “የዘር ማጽዳት” የሚለው ቃል አንድን ህዝብ ከአንድ ክልል በመባረር እና በሌሎች ሁከትዎች ማስገደድን የሚያመለክት ሲሆን ብዙውን ጊዜ ግድያ እና አስገድዶ መድፈርን ይጨምራል ፡፡

በሌሎች አካባቢዎች የሚገኙ የሌሎች ብሔረሰቦች አባላትም ጥቃት እንደተደረሰባቸው ይናገራሉ ፡፡ በዚህ አመት በአማራው እና በኦሮሞ መካከል በሁለቱ የኢትዮጵያ ብሄሮች መካከል በተፈጠረው ግጭት በርካታ ሰዎች ተገድለዋል ፡፡ በአገሪቱ ምዕራባዊ ክፍል ውስጥ ጉሙዝ ከአማራም ሆነ ከኦሮሞ ቡድኖች የተውጣጡ ሰዎችን ጨፍጭ massacል በሚል ተከሷል ፡፡

ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ በሚመጣው ሁከት ፣ አንዳንድ ሰዎች በኢትዮጵያ መንግሥት እ.ኤ.አ. በሰኔ 5 ቀን በ ‹COVID-19› ወረርሽኝ ምክንያት ከባለፈው ዓመት ድምፅ መስጠቱ እንዲዘገይ መወሰኑ የክልሉ አመራሮች ተቃውሞ ባቀረቡበት ወቅት የትግራይን ግጭት ለመቀስቀስ ረድቷል ፡፡ የአብይ ተልእኮ ተጠናቅቆ የራሳቸው የሆነ የክልል ድምጽ አካሂዷል ፡፡

የአውሮፓ ህብረት በዚህ ሳምንት የምርጫ ታዛቢ ተልዕኮውን ለቋል ፣ ለነፃነቱ የሚያስፈልጉ መስፈርቶች እና የመገናኛ መሳሪያዎች ከውጭ ለማስመጣት - እንዲሁም በሰብአዊ ቡድኖች የሚፈለጉት በትግራይ ውስጥም አልተሟሉም ብሏል ፡፡ ኢትዮጵያ ማክሰኞ በሰጠው መግለጫ የውጭ ታዛቢዎች “የምርጫውን ተዓማኒነት ለማረጋገጥ አስፈላጊም አስፈላጊም አይደሉም” በማለት መለሰች ፡፡

ነፃ እና ፍትሃዊ ድምጽ ለመስጠት ቃል የገቡት አቢ የብልጽግና ፓርቲያቸው በብሔራዊ ምክር ቤት አብላጫ መቀመጫ ካገኙ የጠቅላይ ሚኒስትርነት ስልጣናቸውን ይቀጥላሉ ፡፡

ግን በትግራይ ውስጥ ድምጽ መስጠት አይኖርም ፣ ምስክሮች እንደሚሉት ውጊያው እንደቀጠለ ሲሆን የአከባቢው ባለሥልጣናት በፌዴራል መንግሥት የተደረጉ ውሳኔዎችን ውድቅ ማድረግ ይችላሉ ፡፡ ማይ ካድራን እንዲጎበኝ ፈቃድ የተሰጠው የ AP ቡድን በአማራው ስልጣን ላይ ስልጣን እንዳውቅ ባወቁ ወታደሮች በአቅራቢያው ሁመራ ተመልሷል ፡፡

ወደ ምዕራባዊው ትግራይ ጠመዝማዛ መንገድ የጦር ፍርስራሾችን ያሳያል-የታጠቁ የከባድ ተሸካሚዎች ተሸካሚዎች ፣ የሰው የጭነት መኝታ አልጋ ፣ የኢንዱስትሪ ፓርኩ የድንጋይ ንጣፍ ግድግዳዎች ፡፡ ስልክ ወይም የበይነመረብ አገልግሎት የለም ፡፡ ሁመራ ምድረ በዳ ይመስላል ፡፡ አንድ ሽጉጥ በትከሻው ላይ ተንጠልጥሎ አንድ ወታደር አንድ ጎዳና አቋርጦ አንዲት ብቸኛ ሴት በረንዳዋ ላይ ቡና እያፈላች ፡፡

የዐማራ ባለሥልጣናት ሰፊውን የምዕራብ ትግራይ ክፍል ማዋቀራቸው በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ የትግራይ ተወላጆችን በአቅራቢያው ያለ ሱዳንን ጨምሮ ወደ ሌላ ቦታ ጥገኝነት እንዲፈልጉ አስገድዷቸዋል ፡፡

አንዳንድ ኢትዮጵያውያን ጎሳ በጣም አስፈላጊ ያልሆነበት አዲስ ፌዴሬሽን በመመስረት አገሪቱ የጎሳ ፖለቲካዋን ማሸነፍ አለባት ብለው እንደሚያምኑ ተናግረዋል ፡፡

ግን የተሃድሶ መሪ በመሆን ወደ ስልጣን የመጡት እና እ.ኤ.አ. ከ 2019 ከኤርትራ ጋር ሰላም በመፍጠር በ XNUMX የኖቤል የሰላም ሽልማትን ያገኙት ዐብይ አሁን በስደት ላይ ያሉ የትግራይ አመራሮችን ገለል ባደረጉ መንገዶች ስልጣኑን ወደ ማዕከላዊ ለማድረግ ሲንቀሳቀስ ይህ እንዴት ሊገኝ እንደሚችል ስምምነት የለም ፡፡

በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የፖለቲካ ሳይንስ ፕሮፌሰር ካሳሁን ብርሃኑ “አሁን ኢትዮጵያ በመስቀለኛ መንገድ ላይ እንደምትገኝ አያጠራጥርም ፡፡

ለብሔር መብቶች በሕገ-መንግስታዊ እውቅና መስጠቱ “መጥፎ ባይሆንም የብሔረሰብ ፍላጎትን በማያካትት መልኩ ማቀላጠፍ አለበት ፡፡ ምክንያቱም እነዚህ ሁለቱ እርስ በርሳቸው የሚለያዩ አይደሉም ”ብለዋል ፡፡ የብሄር መብቶች በጣም አስፈላጊ በሆኑ የጋራ ንብረት ኪሳራ ሊሆኑ አይችሉም ፡፡ ይህ በማሻሻያው ሂደት ሊስተካከል ይችላል ”ብለዋል ፡፡

ሌሎች እንደሚጠቁሙት ህገ-መንግስቱ በአሜሪካን ዓይነት “የክልል ፌዴሬሽኖች” ድጋፍ ለመስጠት መሞከሩ ያስጠነቀቁ ሲሆን ፣ በሀይለኛ ጠቅላይ ሚኒስትር ውስጥ ስልጣንን ወደ ማእከላዊ ለማምጣት መሞከር ከባድ የስልጣን ባለቤትነትን እንደሚያመጣ ያስጠነቅቃሉ ፣ የጎሳ ተመሳሳይነት ሙከራዎች ግን ወደ ተጨማሪ ጭካኔዎች ይመራሉ ፡፡

የኮሎምቢያ ዩኒቨርሲቲ የመንግስት ፕሮፌሰር የሆኑት ማህሙድ ማምዳኒ እ.ኤ.አ. ከ 1974 እስከ 1991 ድረስ ኢትዮጵያን በኃይል በሚገዛው ወታደራዊ መንግስት ስር ማዕከላዊነት እንዲሁም በህወሃት በሚመራው ተተኪ ህብረት የጎሳ ፌዴራሊዝም “በተግባር ተደምጧል” ብለዋል ፡፡ “ለሁለቱም ያለው አማራጭ የክልል ፌዴራሊዝም ነው” ያሉት አስተባባሪው ሁሉም የአስተዳደር ክፍል ነዋሪዎች እኩል መብት አላቸው ብለዋል ፡፡

የክልል መንግስታት ህዝብ ብዝሃ-ብሄረሰብ ባለበት ሀገር ውስጥ “የጎሳ ፌዴራሊዝምን ተግባራዊ ማድረግ በቡድን ውስጥ የሚገኙትን የመብቶች አናሳ ብሄረሰቦች መብት ማጣት ነው ፡፡ በአብዛኞቹ የአፍሪካ ግዛቶች ውስጥ የብሄር ግጭት መንስኤ ይህ ነው ፡፡ በዛሬይቱ ኢትዮጵያ እየተስፋፋ ያለው ግጭት ከዚህ የተለየ አይደለም ”ብለዋል ማምዳኒ ፡፡

በአለታማ ኮረብታዎች መካከል በተተከለው ጎንደር አንድ ሲቪል የለበሰ ጠመንጃ የያዘ አንድ ሰው ራሱን እንደ አማራ ሚሊሻ ገለፀ ፡፡

እንደነዚህ ያሉት ሚሊሻ አባላት በምእራብ ትግራይ በደል ፈጽመዋል ተብሏል ፡፡ ነገር ግን አቶ ነጋው “ሚሊሻዎች የሰላም ዘብ ናቸው” በማለት አልተስማሙም ፡፡

ሌላኛው የጎንደር ነዋሪ የ 22 ዓመቱ ወጣት ነጋዴው ጋሻው አስማረ በበኩሉ ኢትዮጵያ የምትፈልገውን ብሔራዊ አንድነት ለማግኘት እየተጋሁ ነው ብሏል ፡፡

“አማራ ማለት ትግራዋይ ማለት ነው ፡፡ ትግራዋይ መሆን አማራ ማለት ነው ብለዋል ፡፡ እኛ ኢትዮጵያውያን አንድ ነን ፡፡

 

2 ሀሳቦች በ “የጎሳ ግጭት በሚሽከረከርበት ጊዜ ኢትዮጵያ 'በመንታ መንገድ ላይ'"

  1. የዘር ማጥፋት ዘመቻውን ካወገዙ በትግራይ ላይ የሚደረገውን ጦርነት እንዲያጠናቅቁ እና ተፎካካሪዎችን ለፍርድ እንዲያቀርቡ ያግዙ እንዲህ ይላል:

    ብዙ ሰዎች በጭራሽ ለብሔራዊ አንድነት ሕልም አይመኙም ፡፡ ሃይማኖታዊ እና ጎሳ ምንም ይሁን ምን የሰው ልጅ በሰው ላይ ሲሳለቁ እና ሰውነታቸውን በእሳት ሲያቃጥሉ እና በሰው ልጆች ላይ በሚፈፀሙ ሌሎች ጭካኔዎች ማንም ሰው አንድነትን መምረጥ አልቻለም ፡፡ ሆኖም ግን እኛ ለማንም ደህንነት እና ጥበቃ እንናገራለን ፡፡ የእርሱ ምንም ይሁን ምን
    ወይም የጎሳ እና የሃይማኖት ማንነቷ። በወቅቱ ስለ አንድነት አንሰብክም ፡፡ የተቀሩት ብሄሮች እና ብሄረሰቦች እንዲደነዝዙ እና እንዲቆጣጠሩ ብዙ የበላይነት ያላቸው አባላት (የፖለቲካ ልሂቃኖች) ኢትዮጵያዊነትን እና በሃይማኖት የተሸፈነውን አንድነት እንደ ጋሻ አድርገው የሚጠቀሙበትን በአንድ ፀሀፊ ጎሳ ስር ያለውን የተዛባውን አንድነት እንዲከላከል ማንም አጥብቄ አልጠይቅም ፡፡ ለመላው ህዝብ የወደፊት የተሻለ በአንድ ጎሳ ስር ያሉ የአንድነት ፍሬዎች የራሳቸውን አስተዳደር የመመስረት ጠቀሜታን የሚያጎለብቱ መሆናችን ሁላችንም ወደ ውሎች የምንመጣበት ዕድል ማየት አልቻልኩም ፡፡

    ደግመን ደጋግመን እንደተናገርነው በማኅበረሰቡ ውስጥ በሚነሳው “unyy” እና “ethiopiyawinet” ውስጥ እንዲቆይ ለማንም አንመክርም እና ምክርም አይሰጥህም ፣ ለእርስዎ ፣ ለቤተሰብዎ አባላት እና ለያዙት ባህላዊ እና ሃይማኖታዊ ቅርሶች ደህንነት እና ቅድመ-ጥበባት እንዲኖሩ ዋስትና አይሰጥዎትም ፡፡ ከቀድሞ አባቶችዎ የተቀበለ! ህዝባችንን ፣ ተወዳጅ ልጆችን ፣ እናቶችን ፣ እህቶችን ፣ አያቶችን ፣ አባቶችን ፣ ወንድሞችን ፣ አጎቶችን ፣ የቤተክርስቲያን ሊቃውንትን ፣ ካህናት መነኮሳትን እና መነኮሳትን ወዘተ ከሚገድል ከማንም ጋር መቆየት አንችልም ፡፡ የአምልኮ ቦታዎቻችንን ፣ ቅርሶቻችንን ፣ የብራና ጽሑፎችን ወዘተ ከሚያጠፉ እና ከሚያቃጥሉ የጎሳ አባላት ጋር በአንድነት መቆየት አንችልም

    ይህ በአከባቢው ፣ በሀገር አቀፍ እና በዓለም አቀፍ የሽምግልና ባለሙያዎች እና በግጭቶች መፍታት እና የሽምግልና ታዋቂ በሆኑ ሽማግሌዎች አማካይነት በቀላሉ ልንፈታው የምንችለው ምንም ነገር አይደለም ፡፡ የተጎዳው ህዝብ ፣ ትግራይ ፣ ኦሮሚያ ፣ ወዘተ ካሳ ሊከፈላቸው እና ብሄሮች እና ብሄረሰቦች ደህንነታቸው የተጠበቀ እና ጤናማ ሆነው እንዲቀጥሉ አስፈላጊ የሆኑ ምሰሶዎች ሊከበሩ ይገባል - ገለልተኛ ሀገር መመስረት አለብን - ትግራይ - የራሷ ሉዓላዊ ሀገር እስካለች ድረስ ለወደፊት ለሚመጡት ዜጎች ሊጠብቃት የሚችል ፡፡ ማለት ይቻላል በሁሉም ሉዓላዊ ሀገር በዲፕሎማሲያዊ ዕውቅና የተሰጠች ሀገር ናት ፡፡ “ሉዓላዊ ሀገር” አንድ ክልል ፣ የህዝብ ብዛት እና መንግስት ያለው የፖለቲካ ክፍል ነው።

    ይህን በማድረጋችን እነዚህን አጋቾች (አማራ ምሁራን እና እንደ ነአምን (ኪሂደቱ) ዘለቀ ያሉ ባልደረቦቻቸው ያልታጠቁ ዜጎችን ለድፍድፍ ግድያ ለዓለም ያፀድቃሉ) የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ እንሰጣቸዋለን እናም የአለም ህብረተሰብ እንዲዘጋባቸው እንጠይቃለን ፡፡ በአቅራቢያው የሚገኝ ኮፍያ (ኬጅ) በቴሌቪዥን በተካሄደው ክርክር ወቅት ክህደቱ (በስህተት “ነአምን” = ነአምን ተብሎ ተሰየመ) ዘለቀ በጉሮሮው ውስጥ እንቁራሪት ነበረው ፡፡ ቁጣው ነደደ እና በየጊዜው ጭንቅላቱን እና እጆቹን በማንቀሳቀስ መልእክቱን ለቃለ-መጠይቁ እንዲያቀርብ ለመርዳት ይሞክራል ፣ ግን ያ ግልጽነቱን የእርሱን ክርክሮች እና መግለጫዎች ትክክለኛነት እና ጉድለት ያሳያል!

    አሜሪካ ጠጋሮች በጅምላ እንደተገደሉ እና የዘር ማጥፋት እየተከናወነ እንደሆነ አሜሪካ ካመነ ይህንን ሰው እና ተባባሪዎቻቸውን መዝጋት ያስፈልጋል !!

  2. የዘር ማጥፋት ዘመቻውን ካወገዙ በትግራይ ላይ የሚደረገውን ጦርነት እንዲያጠናቅቁ እና ተፎካካሪዎችን ለፍርድ እንዲያቀርቡ ያግዙ እንዲህ ይላል:

    የዚህ አይነቱ የአመራር ዘይቤ እና በአንድነት ማንነት አንድነት ለመላው ህዝብ የተሻለ የወደፊት ተስፋ ሊይዝ አልቻለም!

መልስ ይስጡ

የእርስዎ ኢሜይል አድራሻ ሊታተም አይችልም. የሚያስፈልጉ መስኮች ምልክት የተደረገባቸው ናቸው, *