የኢትዮ teleያ ቴሌኮም በኢኮኖሚ እና በፀጥታ ችግሮች ሳቢያ የሽያጭ ዋጋቸውን ይሸጣሉ

ኢትዮጵያ

(ምንጭ: FT፣ በለንደን ዴቪድ ፒሊንግ እና በጅቡቲ አንድሬስ ሺፓኒ በ) 

ባለሀብቶች ስለ ብርሃን አልባነት ፣ ገደቦች እና የፖለቲካ አለመረጋጋት ተጨነቁ

የኢትዮጵያ ኮሚኒኬሽን ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር ባልቻ ረባ ሰኞ ዕለት የቴሌኮም ሥራዎች ፈቃድ ጨረታ ለመከፈት በተከፈቱበት ወቅት © Tiksa Negeri / Reuters

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በአብይ አህመድ (ዶ / ር) ተደግፈው ወደነበረው የገበያ ካፒታሊዝም የሚሸነፉ በመሆናቸው በመንግስት “የክፍለ ዘመኑ ስምምነት” በመንግስት የተጠየቁት ሁለት የቴሌኮም ፍቃዶች ሽያጭ ወደቀ ፡፡

በፍጥነት በማደግ ላይ ባለችው እና በፖለቲካው ባልተረጋጋችው ምስራቅ አፍሪካዊቷ 110 ሚሊዮን ህዝብ ውስጥ በዓለም ላይ ካሉት ቀሪዎቹ ትልቁ የቴሌኮም ድርጅቶች ውስጥ ሁለት ተጫራቾች ለሚሰሯቸው የቴሌኮም ፍቃዶች ቅናሽ ማቅረባቸውን የፋይናንስ ሚኒስቴር አስታወቀ ፡፡ ሽያጩ የሀገሪቱን የፕራይቬታይዜሽን እንቅስቃሴ ዋና ማዕከል መሆን ነበረበት ፡፡

የአቢ ቃል አቀባይ የሆኑት አቶ ቢሌኔ ስዩም “የቴሌኮም ጨረታው ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ ባለፉት ሶስት ዓመታት በቴክኖሎጅ ኢኮኖሚያዊ ዕድገትን በማራመድ ባሳዩት ራዕይ ወጥ ሆኖ መቆየቱን ለማሳየት ትልቅ ፋይዳ ነው” ብለዋል ፡፡

ግን ከአውሮፓ ፣ ከባህረ ሰላጤው ፣ ከህንድ እና ከቻይና የመጡ ተሳታፊዎች ሊሆኑ አልቻሉም ፡፡ አንዳንዶች አዳዲስ ተሳታፊዎች የሞባይል ገንዘብ አገልግሎቶችን እንዳያቀርቡ ወይም ልዩ መሠረተ ልማት ለመገንባት ልዩ የቴሌኮም ማማ ኦፕሬተሮችን እንዳያስገቡ ስለከለከለው ሂደት ግልጽነት እና ገዳቢነት አጉረመረሙ ፡፡

የደቡብ አፍሪካው ኦፕሬተር ኤምቲኤን እና የኬንያው ሳፋሪኮም ቮዳፎን እና ቮዳኮም አንድ ጥምረት ለፈቃድ አቅርበዋል ፡፡ ያቀረቡት መጠን በዚህ ወር መጨረሻ ይገለጻል ተብሎ ይጠበቃል ፡፡

የመጀመሪያ ፍላጎታቸውን ያሳዩ ሌሎች ኩባንያዎች ፣ ኢቲሳላትን ፣ ብርቱካንን ፣ ሳዑዲ ቴሌኮም ኩባንያን ፣ አክሲያን እና ቴልኮም ኤስኤን ጨምሮ መንግሥት በቢሊዮን የሚቆጠር ዶላር ሊያወጣ ይችላል ሲል ለጠየቁት ፈቃድ አልጠየቁም ፡፡

እንዲሁም ከመጠን በላይ ዋጋ ካለው የገንዘብ ምንዛሬ እና ትርፍ ለማስመለስ ካለው ችግር ጋር ተያያዥነት ያላቸው ኢኮኖሚያዊ ጉዳዮች ፣ አንዳንድ ተጫራቾች ሊሆኑ የሚችሉ የፖለቲካ አደጋዎች እንዳሳሰባቸው ይታሰብ ነበር ፡፡ በሰሜናዊው የትግራይ ክልል መንግስት ረዘም ላለ ጊዜ የሚቆይ ግጭትን በመዋጋት ላይ ሲሆን በአብዛኛዎቹ የአገሪቱ የፀጥታ ችግሮች ሳሉ ዐቢይ በሰኔ ወር ምርጫን ይገጥማል ፡፡

ኢትዮጵያ በኮቪ -20 ወረርሽኝ ለተጎዱ አገራት ለማገዝ በ G19 ማዕቀፍ ዕዳ እንዲዋቀር በመጠየቅ ተጨማሪ የጭንቅ ምልክቶች አሳይታለች ፡፡

“ሁለት ፈቃዶች ፣ ሁለት ተጫራቾች ፡፡ ይህ ጨረታ አይደለም ፤ ›› ሲሉ አንድ ተስፋ የቆረጡ ባለሀብት ተናግረዋል ፡፡ ግለሰቡ አነስተኛ ፍላጎት በመንግስት የሊበላይዜሽን ጥረት ላይ እምነት እንደሌለው ያሳየ እንደሆነ ሲጠየቅ “ማንም በማይታይበት ጊዜ እንዴት ሌላ ይተረጉሙታል? ቼክ ለመጻፍ ፈቃደኛ ባለመሆንዎ መግለጫ እየሰጡ ነው ፡፡

መንግሥት የገንዘብ አቅርቦቶች ከሚጠበቁት በታች ከሆኑ ፈቃዶቹን እንደገና ሊሰጥ እንደሚችል አመልክቷል ፡፡ ኢትዮጵያም በዚህ ዓመት መጨረሻ በመንግስት ሞኖፖል በተያዘው የኢትዮ ቴሌኮም የ 40 በመቶ ድርሻ ለመሸጥ አቅዳለች ፡፡

የገንዘብ ሚኒስትር ዴኤታው ኢዮብ ቶሊና ባለፈው ዓመት ለፋይናንሻል ታይምስ እንደተናገሩት ሽያጩ በጣም ተወዳዳሪ ይሆናል ፡፡ “ይህ የክፍለ ዘመኑ ስምምነት ይሆናል ፡፡ ቴሌኮም በተመለከተ እስከ መጨረሻው ድንበር ነው ”ብለዋል ፡፡

አንድ ተጫራች ሊሸጥ የሚችል አንድ አማካሪ የኢትዮጵያ መንግሥት “የመጨረሻውን ኮካ ኮላ በምድረ በዳ” እንደሚሸጥ አሳምኖኛል ሲል ቅሬታውን ገለጸ ፡፡ ግን ግንቦች በተከራዩበት ውል እና ሁኔታዎች ላይ ጥርጣሬዎች ነበሩ እንዲሁም በኢትዮ ቴሌኮም ደረጃ ላይ ፈቃዶቹ ከተሰጡ በኋላም ቢሆን በገበያው ውስጥ ይሳተፋሉ ፡፡

በቀድሞው መሪ በሟቹ መለስ ዜናዊ በተሰራው በመንግስት በሚመራው ሞዴሏ ኢትዮጵያ በከባድ ኢንቨስትመንት ለአመታት ባለሁለት አሃዝ እድገት አድጋለች ፡፡ ነገር ግን እንደ ኬንያ ፣ ደቡብ አፍሪቃ እና ናይጄሪያ ካሉ ክፍት ኢኮኖሚዎች በስተጀርባ በቴክኖሎጂ እጅግ ሥር የሰደደ የውጭ ምንዛሪ እጥረት እና በመንግስት በሚተዳደር የባንክ እና የቴሌኮም ዘርፎች ቀርቷል ፡፡

እቅዶቹ መጀመሪያ ሲታወቁ በቦርዱ ውስጥ ደስታን አየን ፡፡ አሁን ግን የአገሪቱ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ምኅዳራዊ ስር ነቀል ለውጥ በርካታ እርግጠኛ ያልሆኑ ሁኔታዎችን እያሳየ ነው ”ስትል ስትራቴጂያዊ አማካሪ ድርጅት በአፍሪካ ፕራክቲክ የስለላ ኃላፊ የሆኑት ማርጋሪታ ዲሞቫ ተናግረዋል ፡፡ ለስኬት በረጅም ጊዜ አመለካከት ላይ ለመሰማራት ዝግጁ የሆኑት እና በአጭር ጊዜ ውስጥ - ከኢትዮ ቴል ጋር መሠረተ ልማት ለመጋራት - በማያስገርም ሁኔታ ብዙ አይደሉም ፡፡

አንድ ጨረታ ከግምት ያስገባ ነገር ግን ለቅቆ የወጣ አንድ ኩባንያ እንደገለጸው የመሠረተ ልማት አውታሮችን ለመዳረስ ዋጋን በመሳሰሉ አስፈላጊ ርዕሰ ጉዳዮች ላይ አነስተኛ መረጃ ያለው መሆኑ ግልጽ ነው ፡፡ “በጭራሽ ዓይነ ስውር ነህ ፡፡ . . እንዴት ኢንቬስት እንደሚያደርጉ ፣ ገንዘብዎን እንዴት ማውጣት እንደሚችሉ እና ከማዕከላዊ ባንክ የውጭ ምንዛሪ ማግኘት እንደሚችሉ አታውቁም ብለዋል ፡፡

 

መልስ ይስጡ

የእርስዎ ኢሜይል አድራሻ ሊታተም አይችልም. የሚያስፈልጉ መስኮች ምልክት የተደረገባቸው ናቸው, *